یازدهمین نمایشگاه بینالمللی دارو و صنایع وابسته، ایرانفارما، قرار است از اول تا سوم مهر ماه ۱۴۰۵ در مصلای امام خمینی (ره) تهران برگزار شود؛ رویدادی که به گفته سندیکای صاحبان صنایع داروهای انسانی ایران، برگزارکننده آن، امسال با برنامهریزی گستردهتر، نشستهای تخصصی بیشتر و رویدادهای جانبی متنوعتری همراه خواهد بود. در میان شرکتها و هلدینگهایی که هر سال چهره ثابت این رویداد بودهاند، هلدینگ سرمایهگذاری دارویی گلرنگ یکی از نامهایی است که مخاطبان صنعت دارو انتظار حضور دوباره آن را دارند؛ حضوری که در دو دوره اخیر ایرانفارما، در قالب یک پاویون مستقل و با حضور همزمان بیش از ده شرکت زیرمجموعه، شکل گرفته است.
نام «سرمایهگذاری دارویی گلرنگ» در فهرست رسمی مشارکتکنندگان و حامیان مالی سایت ایرانفارما نیز درج شده است؛ جایگاهی که نشان میدهد این هلدینگ، فراتر از یک غرفهدار معمولی، در زمره بازیگرانی است که ساختار و برنامهریزی نمایشگاه با حضور آنها تعریف میشود. با نزدیکشدن به تاریخ برگزاری دوره یازدهم، بازخوانی نقش این هلدینگ در دو دوره گذشته و پیوند آن با پیکره بزرگتری به نام «اکوسیستم دارویی گلرنگ»، تصویری روشنتر از چرایی اهمیت این حضور به دست میدهد.
ایرانفارما و جایگاه هلدینگ سرمایهگذاری دارویی گلرنگ
ایرانفارما در یک دهه اخیر به بزرگترین رویداد تخصصی صنعت داروسازی کشور تبدیل شده و هر دوره میزبان صدها شرکت تولیدکننده دارو، مواد اولیه، تجهیزات و بستهبندی است. برخلاف بسیاری از شرکتهای دارویی که با یک غرفه منفرد در این رویداد حاضر میشوند، الگوی حضور گلرنگ در دورههای نهم (۱۴۰۳) و دهم (۱۴۰۴) نمایشگاه، برپایی یک پاویون مشترک برای هلدینگ سرمایهگذاری دارویی گلرنگ و شرکتهای زیرمجموعه آن بوده است. در نهمین دوره، شرکتهای فاران شیمی، ابیان دارو،آرین سلامت سینا، سروش مانا فارمد، پژوهش گستران تغذیه آسان، هستی آریا شیمی، آذرزیست دارو، سلامت پخش هستی، ابیان فارمد، وندا فارمد، تیوان تامین پارس و آبان درمان بهبود، فارمد سلامت سینا، همراه با مرکز نوآوری دارو و سلامت گلرنگ، در یک پاویون واحد کنار هم قرار گرفتند؛ آرایشی که بیش از آنکه معرفی چند برند مستقل باشد، تصویر یک زنجیره بههمپیوسته را روایت میکرد.
همین الگو، سرنخ اصلی برای فهم اهمیت حضور دوباره گلرنگ در دوره یازدهم است: وقتی مخاطبی وارد پاویون این هلدینگ میشود، در یک قدمزدن ساده از میان غرفهها، از تولیدکننده ماده اولیه دارویی تا شرکت دانشبنیان فرمولاسیون، از تولیدکننده مکمل تا شرکت پخش و توزیع را پشت سر میگذارد؛ چیزی که کمتر مجموعه دیگری در این مقیاس ارائه میدهد.

پاویون هلدینگ سرمایهگذاری دارویی گلرنگ در نمایشگاه
هلدینگ سرمایهگذاری دارویی گلرنگ، طبق فهرست رسمی منتشرشده، امروز از ۱۵ شرکت زیرمجموعه با سالهای تأسیس متفاوت تشکیل شده است؛ از فاران شیمی که قدیمیترین عضو این مجموعه و متعلق به سال ۱۳۸۰ است، تا آبان درمان بهبود و تیوان تأمین پارس که در سال ۱۴۰۲ به جمع اضافه شدند. در میان این مجموعه، دو شرکت دانشبنیان جایگاه ویژهای دارند. واریان فارمد، با تمرکز بر داروهای تزریقی پیشرفته و فناوریهای نوین دارورسانی، تاکنون بیش از ۴۰ محصول دارویی را تجاریسازی کرده که ۱۵ مورد از آنها برای نخستینبار در ایران تولید شدهاند؛ از جمله محصولی بر پایه فناوری «اینسیتو فرمینگ» که پیشتر در نمایشگاه ایرانفارما رونمایی شده بود. سروش مانا فارمد نیز بهعنوان تنها تولیدکننده ماده اولیه دارویی نالبوفین هیدروکلراید در کشور شناخته میشود که ظرفیت تولید سالانه آن به ۵۰۰ کیلوگرم میرسد. این شرکت همچنین تنها تولیدکننده ماده اولیه تترابنازین در ایران است که مورد تأیید معاونت علمی و فناوری ریاستجمهوری قرار گرفته است.
هستی آریا شیمی، با برند تجاری هیتا فارما و استقرار در شهرک صنعتی اشتهارد، دارای گواهی GMP بینالمللی است و با تولید انحصاری مواد اولیه مزالازین و لیناگلیپتین، وابستگی کشور به واردات این دو ماده را از میان برده است. در سوی دیگر زنجیره، ابیان دارو و ابیان فارمد در حوزه محصولات نهایی و صادراتی فعالیت دارند. مجموع این فعالیتها، طبق آخرین آماری که این هلدینگ در جریان نهمین دوره ایرانفارما (مهر ۱۴۰۳) اعلام کرده بود، به تولید بیش از ۲۷۰ قلم ماده اولیه دارویی، محصول نهایی، مکمل و فرآورده طبیعی و گیاهی، و اشتغال بیش از دو هزار سیصد نیروی متخصص منجر شده است.
زنجیرهای که از ماده اولیه تا مکمل ادامه دارد
آنچه پاویون گلرنگ در دورههای اخیر ایرانفارما را از یک ردیف غرفه ساده متمایز کرده، امکان دیدن هر حلقه از زنجیره ارزش صنعت دارو در یک مسیر کوتاه است. تولید ماده اولیه دارویی (API) توسط شرکتهایی مانند هستی آریا شیمی و سروش مانا فارمد، فرمولاسیون و تولید محصول نهایی توسط واریان فارمد و ابیان دارو، تولید مکملهای دارویی و پروبیوتیک توسط ابیان سلامت و پژوهش گستران تغذیه آسان، و در نهایت توزیع و پخش توسط سلامت پخش هستی، هر یک بخشی از مسیری را پوشش میدهند که در بسیاری از هلدینگهای دارویی کشور، تنها یک یا دو حلقه از آن در اختیار یک مجموعه است. صادرات نیز بخشی از همین تصویر است: به گفته مدیران این هلدینگ، تولیدات آن تنها برای بازار داخلی نیست و بخشی از محصولات، بهویژه مواد اولیه دارویی تولیدشده توسط شرکتهای دانشبنیان زیرمجموعه، به بازارهای صادراتی نیز راه یافته است.
چشماندازی برای دوره یازدهم
با نزدیکشدن به برگزاری یازدهمین ایرانفارما، انتظار میرود پاویون هلدینگ سرمایهگذاری دارویی گلرنگ بار دیگر میزبان مجموعهای از شرکتهای زیرمجموعه، از تولیدکنندگان API تا شرکتهای دانشبنیان و بازوی نوآوری، باشد؛ الگویی که در دو دوره گذشته تکرار شده و اکنون بخشی از هویت حضور این هلدینگ در بزرگترین رویداد صنعت دارو کشور به شمار میآید. فعالان صنعت، دانشگاهیان، سرمایهگذاران حوزه سلامت و علاقهمندان به فناوریهای دارویی که در روزهای اول تا سوم مهر ماه ۱۴۰۵ به مصلای امام خمینی (ره) تهران سر میزنند، میتوانند با گذر از پاویون گلرنگ، تصویری نزدیک از آنچه در این گزارش «اکوسیستم دارویی» نامیده شد، از نزدیک ببینند: زنجیرهای که تولید، تحقیق، سرمایهگذاری و توزیع را در کنار هم قرار داده است.